Kerstmarkt of kerstkraam voor het goede doel in Nederland

Een kerstkraam of kerstmarkt voor het goede doel in Nederland: planning, kraam, vaststaande regels, wat je de gemeente vraagt en een online verlengstuk.

In het kort Een kerstkraam is een laagdrempelige manier om live geld op te halen voor een goed doel: begin zes weken vooraf, vraag de standplaats aan bij de gemeente, houd het assortiment klein en verzamel de opbrengst ook online. Regels voor je kraam verschillen per gemeente, dus vraag die eerst na. Een donatiepagina vangt de mensen op die niet langskomen.

Een kerstmarkt of kerstkraam heeft in Nederland een vaste plek in de decembermaand: dorpspleinen, kerken en scholen vullen zich met houten kramen. Voor een stichting of vereniging is dat een kans, mits je praktisch plant en weet wat je zelf mag beslissen en wat de gemeente bepaalt.

Kraam, eigen markt of meedoen met een bestaande markt?

Meedoen met een bestaande kerstmarkt is voor een eerste keer vaak een verstandige start. De organisator regelt de locatie en het publiek, jij regelt een kraam en vrijwilligers. Een eigen markt vraagt veel meer: kramen, programma, veiligheid en toestemming van de gemeente.

  • Eigen kraam op een bestaande markt: 5 tot 10 vrijwilligers, zes weken voorbereiding.
  • Kraam bij je eigen locatie: kerk, school of buurthuis, vaak makkelijker te regelen.
  • Eigen kerstmarkt: pas na een eerste ervaring, met een groter team en minstens drie maanden voorbereiding.

Twijfel je nog tussen formaten? Lees dan eerst kerstactie ideeën voor een goed doel in Nederland.

Zo plan je het in zes weken

Een kerstkraam draait vooral op timing. Wie zes weken voor de markt begint, heeft ruimte voor een aanvraag bij de gemeente, het verzamelen van spullen en een online aankondiging. Het volgende schema werkt voor een team van 5 tot 10 mensen.

  1. Zes weken vooraf: bel de gemeente of de marktorganisator, vraag naar standplaats, kraamregels en kosten.
  2. Vijf weken vooraf: kies het assortiment en verdeel taken: inkoop, bakken, kassa, opbouw.
  3. Vier weken vooraf: zet je donatiepagina klaar en maak een korte aankondiging.
  4. Twee weken vooraf: plan een rooster van wisselende diensten van 2 tot 3 uur.
  5. Dag zelf: deel foto's, laat het goede doel zien en noem de online link bij de kassa.
  6. Daarna: bedank vrijwilligers en gevers en vertel wat de opbrengst doet.

Voor een volledig draaiboek heb je kerstactie organiseren in Nederland.

Wat verkoop je aan de kraam?

Hou het assortiment klein, zodat je team zonder stress kan verkopen. Een kraam met drie tot vijf producten die je makkelijk vooraf kunt maken, werkt beter dan een kraam vol losse items waar niemand de prijs van weet.

  • Zelfgebakken kerstkoekjes of stroopwafels in verpakkingen.
  • Warme chocolademelk of erwtensoep.
  • Kerstkaarten of kaarsen, gemaakt door vrijwilligers of kinderen.
  • Kleine cadeaupakketten met een lokaal product en een kaartje.

Werk met ronde prijzen en een duidelijk bord met het goede doel.

Regels die vaststaan en wat je aan de gemeente vraagt

Voor een kerstkraam zelf gelden gemeentelijke regels: standplaats, evenementenvergunning en kraamvoorwaarden zijn lokaal. Welke regels speciaal voor goededoelenkramen gelden, kunnen wij niet voor je bevestigen. Vraag het daarom altijd aan de afdeling evenementen of vergunningen van jouw gemeente.

Wat wel vaststaat, loopt via nationale instanties. Hieronder de punten waar organisatoren vaak tegenaan lopen.

Collecteren met een bus of aan de deur

Geld ophalen met een collectebus of huis aan huis vraagt in de regel een vergunning van de gemeente, en gemeenten bepalen dit zelf. Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) publiceert een landelijk collecterooster, maar dat is adviserend. Of jouw kraam of actie een collectevergunning nodig heeft, vraag je bij de gemeente.

Tombola en bingo

Een tombola waarbij mensen loten kopen voor een prijs, behandelen we als verloting onder de Wet op de kansspelen. Dat is onze lezing, niet een formulering van de Kansspelautoriteit. Loterijen met prijzen onder 4.500 euro vragen een vergunning bij de gemeente. Meld bij twijfel je plan bij de gemeente voordat je loten verkoopt.

Een bingo of rad van fortuin heeft eigen regels. Je hoeft geen vergunning aan te vragen, maar je meldt het minstens 14 dagen vooraf bij de gemeente. De vereniging moet minstens 3 jaar bestaan. Prijzen zijn maximaal 400 euro per serie, en samen maximaal 1.550 euro per bijeenkomst. De gemeente kan extra voorwaarden stellen.

Giften aan je goede doel en aftrek

Een gift is alleen aftrekbaar bij de inkomstenbelasting als het goede doel een ANBI is, een culturele ANBI of een SBBI. Bij een gewone gift telt alleen het deel boven 1 procent van het drempelinkomen (minimaal 60 euro), tot maximaal 10 procent van het drempelinkomen. Een gift moet je met bankafschriften kunnen aantonen. Contant geld is niet aftrekbaar, en wie iets terugkrijgt, zoals een lootje of koekje, geeft geen aftrekbare gift.

Zo doe je het met WeGlow.world

Een kraam bereikt de mensen die langslopen. Een donatiepagina bereikt iedereen die niet kan komen: familie, voormalige leden, collega's. Met WeGlow.world zet je zo'n pagina in drie stappen op: bedrag, gegevens, overzicht. Gevers kiezen een eenmalige of een maandelijkse gift, ook vanaf hun telefoon.

Een kerstmarkt past goed bij de Sterrenhemel, een van onze kerstervaringen. Elke gift wordt een ster en je vliegt van ster naar ster. Let op: de kerstervaringen zijn nog een concept tot de officiële lancering. Je ziet de Sterrenhemel alvast op de ervaringspagina.

  • Zet bij de kassa een bord met een QR code naar je donatiepagina.
  • Laat supporters een eigen actiepagina starten en hun netwerk uitnodigen.
  • Stel een bedanktekst in, zodat gevers na hun gift direct een woord van dank krijgen.

De donatiepagina zelf bouw je op WeGlow.world. Hoe je een pagina inricht voor je kerstactie lees je in donatiepagina voor je kerstactie.

Online verlengstuk: mailing en bedankbericht

Een kerstmarkt duurt een middag, een kerstactie online kan weken lopen. Nodig mensen uit om te geven vóór en na de markt, en bedank iedereen met een persoonlijk bericht. Dat houdt je kraam levend, ook voor wie er niet bij was.

Voor mail aan donateurs ga je uit van toestemming en een afmeldlink in elk bericht. Ontvangers moeten zich eenvoudig kunnen afmelden. De uitzondering voor goede doelen die donateurs ongevraagd mogen bellen, gaat volgens de Autoriteit Persoonsgegevens over telefoon; voor e-mail is die niet bevestigd. Voorbeelden van teksten vind je in kerstmail voor donateurs.

Wat doe je met de opbrengst?

Tel de opbrengst met twee mensen en schrijf het bedrag op. Zet contant geld zo snel mogelijk op de rekening van je stichting of vereniging. Publiceer daarna het resultaat, zodat gevers zien wat hun bijdrage heeft opgeleverd.

Een ANBI moet bovendien op de eigen website gegevens publiceren, zoals het RSIN, het beleidsplan en een financieel verslag. Dat verslag volgt jaarlijks binnen 6 maanden na afloop van het boekjaar.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig voor een kerstkraam voor het goede doel?

Dat verschilt per gemeente. Standplaats, evenementenvergunning en kraamregels zijn lokaal geregeld, en specifieke regels voor goededoelenkramen kunnen we niet bevestigen. Neem contact op met de gemeente waar je kraam komt te staan en vraag welke aanvraag nodig is.

Mag ik een tombola organiseren op mijn kerstmarkt?

In onze lezing is een tombola waarbij loten tegen betaling een prijs kunnen opleveren een verloting onder de Wet op de kansspelen. Onder 4.500 euro aan prijzen vraag je een vergunning bij de gemeente. Welke voorwaarden jouw gemeente stelt, vraag je daar na.

Kunnen donateurs hun gift aan mijn kraam aftrekken?

Alleen als je organisatie een ANBI, culturele ANBI of SBBI is, en dan nog met een drempel. Contante giften zijn niet aftrekbaar en bij een gewone gift telt alleen het deel boven 1 procent van het drempelinkomen. Donateurs kunnen je ANBI status opzoeken bij de Belastingdienst.

Wanneer begin ik met de voorbereiding?

Voor een kraam op een bestaande markt zes weken vooraf. Voor een eigen markt minstens drie maanden. Je gemeente heeft tijd nodig voor aanvragen, en je team heeft tijd nodig voor het maken en verzamelen van spullen.

Kan ik online ook geld ophalen voor mijn kerstkraam?

Ja. Met een donatiepagina op WeGlow.world kunnen mensen eenmalig of maandelijks geven, ook vanaf hun telefoon. Je deelt de link bij de kassa, in je aankondiging en in je bedankmail.

Bronnen

Artikels