Kerstactie organiseren in Nederland: draaiboek in 6 weken

Kerstactie organiseren in Nederland: zes weken draaiboek met ANBI, gewone en periodieke gift, gemeentelijke regels voor collecteren en loterij, en bedanken.

In het kort Een kerstactie organiseren in Nederland lukt in zes weken, van 12 november tot 24 december. Bepaal eerst of je een ANBI bent, want dat bepaalt wat je donateurs kunnen aftrekken. Zet vervolgens een donatiepagina klaar, vraag je gemeente om toestemming voor alles wat op straat of met loten gebeurt, en bedank iedereen persoonlijk.

Een kerstactie is vooral een kwestie van volgorde. Dit draaiboek loopt per week van 12 november tot en met 24 december 2026 en is geschreven voor een stichting, vereniging, school of buurtgroep in Nederland. Je hebt een doel, een klein team en een uitleg in één zin nodig.

Week 1 (12 november): doel, datum en ANBI

Schrijf op wat je wilt ophalen, voor wie en tot wanneer. Leg dat voor aan je bestuur. Controleer meteen of jullie een ANBI zijn, want alleen dan zijn gewone giften aftrekbaar.

Je kunt jullie status laten zien met het programma ANBI opzoeken op de site van de Belastingdienst. Ben je geen ANBI, dan is een gewone gift aan jullie niet aftrekbaar. Verenigingen komen alleen in aanmerking voor periodieke giften, onder voorwaarden, onder meer minstens 25 leden. Zeg dat dus eerlijk in je actie.

Gewone gift en periodieke gift: wat je donateurs kunnen aftrekken

Bij een gewone gift aan een ANBI is alleen het deel boven een drempel aftrekbaar. De drempel is 1% van het drempelinkomen van de donateur, met een minimum van 60 euro. Het maximum is 10% van het drempelinkomen.

Een kleine kerstgift levert een donateur dus vaak niets op, en dat hoef je niet te verbergen. Een periodieke gift kent geen drempel. Daarvoor geeft iemand 5 kalenderjaren achter elkaar elk jaar hetzelfde bedrag aan dezelfde instelling, vastgelegd in een notariële akte of een schriftelijke overeenkomst. Giften van voor de overeenkomst tellen niet mee en je mag er niets voor terugkrijgen.

Contante giften zijn niet aftrekbaar. De donateur toont zijn gift met een bankafschrift. Lootjes en andere betalingen waar iets tegenover staat tellen niet als gift. Wat een gift oplevert hangt af van de situatie van de donateur. Verwijs naar de Belastingdienst en beloof geen bedrag.

Week 2 (19 november): team en taken

Zoek 5 tot 10 mensen en geef elk een rol: een trekker die beslist, iemand voor teksten en foto's, iemand voor de donatiepagina, iemand voor contact met de gemeente en iemand die bedankt.

Spreek af hoeveel uur per week iedereen kan geven, bijvoorbeeld 2 tot 3 uur. Idee nodig voor het formaat? Lees dan kerstactie ideeën voor Nederland.

Week 3 (26 november): donatiepagina klaarzetten

Zet je donatiepagina klaar vóór je iets aankondigt. Op WeGlow.world doorloopt een donateur drie stappen: bedrag, persoonlijke gegevens en overzicht. De pagina werkt ook op een telefoon.

Je kunt eenmalige en maandelijkse giften aanbieden, elk met eigen bedragen en een label per bedrag, zoals een warme maaltijd. Een donateur vult een voornaam en een mailadres in. Wil je een bedanktekst, vul die dan zelf in. De automatische bedankmail wordt alleen verstuurd als jullie die tekst hebben ingesteld. Meer in de donatiepagina voor je kerstactie.

Ben je een ANBI? Zet dan zichtbaar op je eigen website wie jullie zijn: naam, RSIN, contactgegevens, doelstelling en je verslag. Dat is de publicatieplicht van de ANBI zelf, en geen eis aan de donatiepagina.

Week 4 (3 december): aankondigen en toestemming

Kondig de actie aan in een mail, op social media en bij mensen die je persoonlijk kent. Vraag in je aankondiging om één ding: geef, en deel de pagina met drie mensen.

Voor een mail aan je donateurs ga je uit van toestemming, en elk bericht bevat een afmeldlink. De uitzondering voor goede doelen gaat volgens de Autoriteit Persoonsgegevens over bellen; voor mail is dat niet bevestigd. Is het bij jullie onduidelijk? Vraag het aan de Autoriteit Persoonsgegevens. Voorbeeldteksten staan in kerstmails voor donateurs.

Collecteren, loterij en kerstmarkt: wat de gemeente beslist

Huis aan huis geld ophalen vraagt in de regel een vergunning van de gemeente. Gemeenten kiezen zelf: een vergunning, een week reserveren of vrij. Vraag het aan je eigen gemeente, ruim op tijd.

Het collecterooster van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) is adviserend. Voor 20 tot en met 26 december 2026 staat daar geen georganiseerde collecte op, maar toestemming blijft gemeentelijk. Ook verkoop aan de deur kan een vergunning vragen.

Een tombola behandelen we als verloting onder de Wet op de kansspelen; dat is onze lezing, niet een formulering van de Kansspelautoriteit. Blijven de prijzen onder 4.500 euro, dan is een vergunning van de gemeente nodig. Vanaf 4.500 euro vraag je die bij de Kansspelautoriteit. Voor bingo en rad van fortuin geldt een melding bij de gemeente, minstens 14 dagen vooraf, met prijzen van maximaal 400 euro per serie en 1.550 euro in totaal. Een online spel dat voor iedereen openstaat met betaalde deelname is niet toegestaan.

Wil je een kraam op een kerstmarkt? Standplaats en kraamregels zijn gemeentelijk, en per gemeente verschillend. Lees kerstmarkt voor een goed doel en vraag je gemeente naar de voorwaarden.

Week 5 (10 december): herinneren en laten zien

Stuur een tussenstand en een herinnering. Laat zien hoeveel je al hebt en wat een bedrag concreet betekent.

Laat supporters een eigen actiepagina starten. Op WeGlow.world kunnen mensen zelf een pagina maken voor jullie doel, zodat hun familie en collega's meegeven. Voor wat sfeer zie je hieronder de kerstervaringen.

Zo doe je het met WeGlow.world

In de Glow Room staat een 3D woonkamer met een kerstboom, waar elke gift een versiering wordt. In de Sterrenhemel wordt elke gift een ster.

Dat zijn concepten tot de officiële lancering, dus plan er niet je hele actie op. Wel kun je nu al de basis regelen: een donatiepagina in drie stappen, eenmalig en maandelijks, met bedankteksten en actiepagina's voor supporters. Maak een account aan op WeGlow.world en begin met je pagina.

Week 6 (17 tot 24 december): slotweek

Dit is de week van de laatste oproep. Stuur op 17 december een laatste oproep en op 23 december een korte herinnering. Zet de einddatum duidelijk bovenaan.

Plaats op 24 december een kort bedankbericht met het tussentotaal en spreek af wie op 27 december het totaal opmaakt.

Na de actie: bedanken en verantwoorden

Bedank binnen een week. Schrijf persoonlijk, noem wat de gift mogelijk maakte en laat de uitkomst zien.

Een Nederlands fiscaal attest zoals in België is voor een gewone gift niet als verplichting bevestigd: de donateur toont zijn gift met een bankafschrift. Bij een periodieke gift is de overeenkomst het bewijsstuk. Ben je een ANBI, publiceer dan binnen 6 maanden na afloop van je boekjaar je financiële gegevens op je website.

Veelgestelde vragen

Dit vragen goede doelen ons het vaakst over kerstacties in Nederland.

Moeten we een ANBI zijn om een kerstactie te houden?

Nee, je mag ook als gewone stichting of vereniging een actie houden. Alleen is een gewone gift aan een organisatie zonder ANBI status niet aftrekbaar. Vertel dat open aan je donateurs.

Mag een vereniging periodieke giften ontvangen?

Alleen onder voorwaarden, onder meer minstens 25 leden, volledige rechtsbevoegdheid en geen winstoogmerk. Twijfel je, vraag het dan aan de Belastingdienst.

Mag ik zomaar collecteren in de straat?

In de regel niet. Huis aan huis geld ophalen vraagt meestal een vergunning van de gemeente. Elke gemeente beslist zelf, dus vraag het aan jouw gemeente en doe dat ruim voor de actie.

Mogen we een tombola organiseren?

In onze lezing valt een tombola onder de verloting van de Wet op de kansspelen. Blijven de prijzen onder 4.500 euro, dan geldt een vergunning van de gemeente. Welke voorwaarden jouw gemeente stelt, vraag je aan haar zelf.

Kan ik donateurs zonder toestemming mailen?

Ga ervan uit dat je toestemming nodig hebt en dat elke mail een afmeldlink bevat. De uitzondering voor goede doelen gaat volgens de Autoriteit Persoonsgegevens over bellen. Twijfel je, vraag het aan de Autoriteit Persoonsgegevens.

Bronnen

Artikels