Kersttombola en loterij voor een Zwitserse vereniging

Kersttombola of loterij in Zwitserland: wat kan zonder vergunning, wat vraagt het kanton of de Gespa, en waarom een online loterij niet kan

In het kort In Zwitserland is een kerstloterij niet helemaal vrij. Met prijzen in natura, tijdens je eigen evenement en tot 50.000 frank aan inzetten vraagt de federale wet geen vergunning, maar veel kantons eisen een melding of meer. Daarboven is een kantonnale vergunning nodig. Online loopt het via de Gespa.

dit artikel beschrijft de regels in Zwitserland.

Waarom is een kersttombola in Zwitserland gereguleerd?

De federale wet op de geldspelen (BGS, in het Frans LJAr) stelt het principe: wie een geldspel wil organiseren, heeft een vergunning of een concessie nodig. Een loterij is een spel dat openstaat voor een groot aantal mensen en waarvan de uitkomst van één trekking afhangt.

Je kersttombola valt alleen onder de kleine spelen als ze niet geautomatiseerd, niet intercantonaal en niet online is.

Wat is het verschil tussen een tombola, een kleine loterij en een grote loterij?

In een vereniging kom je drie gevallen tegen, en elk volgt een ander stelsel.

  • De tombola: uitsluitend prijzen in natura, getrokken tijdens een amusementsevenement, met een beperkt totaal aan inzetten.
  • De kleine loterij: een lokale loterij met een vergunning van het kanton.
  • De grote loterij: online, geautomatiseerd of intercantonaal, met een vergunning van de Gespa.

Kan een tombola zonder vergunning?

Ja, binnen een nauw kader. De wet (art. 41 BGS) stelt tombola's vrij van de vergunning voor kleine loterijen als ze alleen prijzen in natura bieden, als de verkoop van de loten, de trekking en de uitreiking van de prijzen rechtstreeks aan het evenement verbonden zijn en als het totaal aan inzetten laag blijft. Voor een tombola is die grens 50.000 frank.

Dat dekt bijvoorbeeld het verenigingsdiner met prijzen die lokale handelaars schenken. Een gevulde mand is een prijs in natura, een geldbedrag niet.

Waarom kan je kanton strenger zijn?

Omdat de wet de kantons toestaat extra eisen te stellen, of kleine spelen zelfs te verbieden. De praktijk is dus kantonaal.

Twee bevestigde voorbeelden. Fribourg vraagt geen vergunning voor een tombola die binnen de grens van 50.000 frank blijft, maar wel een melding bij de prefectuur. Wordt een deel van de loten buiten het evenement verkocht, dan is een vergunning nodig. Sankt Gallen stelt tombola's met prijzen in natura tot 50.000 frank in de regel vrij, maar eist een vergunning boven die drempel.

Wat geldt voor de kleine loterij met kantonnale vergunning?

Gaat je tombola verder dan het vorige kader, bijvoorbeeld met geldprijzen, dan wordt het een kleine loterij. De organisator moet een rechtspersoon naar Zwitsers recht zijn, van goede reputatie, die een transparante uitvoering garandeert. Een buitenlandse vereniging kan ze niet aanvragen.

De grenzen uit de wet en de verordening zijn:

  • maximaal 10 frank per lot;
  • maximaal 100.000 frank aan totale inzetten, en 500.000 frank voor een evenement van bovenregionaal belang;
  • winsten van minstens 50 % van het maximale totaal aan inzetten, met minstens één winnend lot op tien;
  • maximaal twee kleine loterijen per jaar per organisator.

Het trekkingsplan wordt vooraf opgesteld. De netto-opbrengst moet volledig naar doelen van algemeen nut gaan, en je bezorgt binnen 3 maanden een verslag aan de kantonnale overheid.

Mag je loten online verkopen?

Nee, niet als kleine loterij. Een online of intercantonale loterij is een grote loterij, waarvoor de interkantonale autoriteit, de Gespa, een vergunning moet geven. De Gespa geeft aan dat grote loterijen in Zwitserland uitsluitend door Swisslos en de Loterie Romande worden aangeboden.

Hou je tombola dus ter plaatse. Sankt Gallen preciseert trouwens dat kleine online spelen verboden zijn.

Wat met cadeaubonnen en drankjes?

De bronnen spreken elkaar tegen. Fribourg noemt cadeaubonnen onder de toegelaten prijzen voor een tombola, terwijl een uittreksel van de Gespa het tegendeel zegt. Als algemene regel is het niet bevestigd.

Vraag voor cadeaubonnen, alcohol als prijs of de verkoop van drank eerst na bij de overheid van je kanton voor je het aankondigt. Fribourg vermeldt ook een patent K als de locatie geen exploitatievergunning voor een horecazaak heeft.

Is een tombola een aftrekbare gift?

Nee, haal ze niet door elkaar. Een tombolalot geeft een kans om te winnen, het is dus geen vrijwillige gift zonder tegenprestatie. Geen enkele gelezen officiële bron schrijft dat zwart op wit: geef uit voorzichtigheid geen giftattest voor een lot.

Scheid de tombola en de oproep tot giften in je communicatie. Voor de aftrek lees je de fiscale aftrek van kerstgiften in Zwitserland.

Zo doe je het met WeGlow.world: de oproep tot giften naast de tombola

De tombola speelt zich ter plaatse af. Voor alles eromheen helpt WeGlow.world je, als je organisatie erop staat: een donatiepagina in 3 stappen, met eenmalige of maandelijkse giften, die je op je stand kunt tonen en die op de telefoon werkt.

Je supporters kunnen ook hun eigen actiepagina starten om je oproep door te geven, en je kunt een bedanktekst schrijven. Voor een kerstervaring bestaan er vier concepten, voorgesteld als concept tot de officiële lancering:

  • de Glow Room, een 3D-woonkamer waar elke gift een versiering aan de kerstboom wordt;
  • de Sterrenhemel, waar elke gift een ster wordt;
  • het Pakjeserf, waar je de setting kiest (bos, dorp, bevroren meer, hut, bibliotheek);
  • de Kaartenmuur, enveloppen aan een touw, waarbij elke kaart een postzegel draagt.

Bied geen prijzen aan in ruil voor een online gift. Een online gift blijft een gift, de tombola blijft ter plaatse. Je kunt gratis starten met een account.

Welke planning past bij een kersttombola?

Reken op 6 weken, langer als je kanton een dossier vraagt.

  • 6 weken vooraf: het kanton en de gemeente aanspreken, het soort prijzen bepalen;
  • 5 tot 4 weken vooraf: prijzen ophalen bij een tiental handelaars;
  • 3 weken vooraf: de loten, het trekkingsplan en de donatiepagina voorbereiden;
  • op de dag zelf: verkopen, trekken, prijzen uitreiken.

Lees daarna hoe je je kerstactie in Zwitserland organiseert en onze kerstactie-ideeën voor een Zwitserse vereniging. Een concrete vraag over WeGlow.world? Schrijf ons.

Veelgestelde vragen

Heeft een kersttombola in Zwitserland een vergunning nodig?

Niet op federaal niveau als ze alleen prijzen in natura heeft, tijdens je evenement plaatsvindt en onder 50.000 frank aan inzetten blijft. Maar het kanton kan een melding of een vergunning eisen, of ze verbieden.

Hoeveel mag een lot van een kleine loterij kosten?

Maximaal 10 frank per lot, voor 100.000 frank aan totale inzetten, en minstens één lot op tien moet winnen.

Mag je een online loterij voor kerst organiseren?

Niet als kleine loterij: het is een grote loterij die de vergunning van de Gespa vraagt en door Swisslos en de Loterie Romande wordt aangeboden.

Kan een buitenlandse vereniging een kleine loterij organiseren?

Nee. De organisator moet een rechtspersoon naar Zwitsers recht zijn, bijvoorbeeld een vereniging of een stichting. Een buitenlandse vereniging voldoet niet aan die voorwaarde.

Zijn cadeaubonnen toegelaten als prijs?

Dat hangt af van het kanton, de bronnen spreken elkaar tegen. Vraag het aan de overheid van je kanton voor je ze aankondigt.

Bronnen

Informatie gecontroleerd op 9 oktober 2026. Dit is geen juridisch advies: laat je geval bevestigen door de kantonnale overheid. Wijzigingen na de wet (2023) en de verordening (2024) zijn niet bevestigd.

Artikels