Ideeën voor een kerstactie voor een vzw in België

Zeven ideeën voor een kerstactie van een Belgische vzw: markt, concert, tombola, collecte, online gift. Met de regels om na te gaan en het fiscaal attest.

In het kort Kies je kerstactie op basis van je beperkingen: grootte van de ploeg, beschikbare weken, locatie, gemeentelijke toelatingen en fiscaal attest. Een markt of concert vraagt zes weken en tien vrijwilligers. Een online donatiepagina staat in enkele dagen online. Hier zijn zeven ideeën, met de Belgische regels om na te gaan.

Dit artikel beschrijft de regels in België.

Hoe kies je je kerstactie?

Een goede kerstactie is vooral een actie die je ploeg tot het einde kan dragen. Stel jezelf vier vragen voor je kiest: hoeveel mensen helpen er, hoeveel weken heb je, waar vindt de actie plaats en wie moet wat toelaten.

Met 5 tot 10 mensen en zes weken voor de boeg wordt bijna alles mogelijk. Met twee vrijwilligers en drie weken hou je het best bij lichte formules. De gids om een kerstactie te organiseren in België beschrijft de planning week per week.

Idee 1: de solidaire kerstmarkt

Dit is het meest zichtbare idee, en het zwaarste. Je hebt kraampjes nodig, vrijwilligers aan de kassa, promotie en een plaats die de gemeente toekent.

  • Reken op minstens zes weken voorbereiding.
  • Voorzie 10 of meer vrijwilligers op de dag zelf.
  • Vraag vroeg de inname van het openbaar domein en de elektriciteit aan.

Er bestaat geen centrale regel voor kerstmarkten in België: kraam, standplaats en elektriciteit worden gemeente per gemeente geregeld. Ons artikel over de solidaire kerstmarkt in België wijdt er een volledige sectie aan.

Idee 2: het kerstconcert ten voordele van een vereniging

Een koor of fanfare vult een kerk of zaal voor één avond, en een gift geven wordt een vanzelfsprekend gebaar bij het buitengaan.

Denk ook aan de muziekrechten van de gespeelde nummers en aan de veiligheid van de zaal. Voor die twee punten hebben we geen bevestigde regel: vraag het aan je gemeente en aan de betrokken beheersvennootschap van auteursrechten voor je de datum aankondigt.

Idee 3: de kersttombola, met strikte grenzen

De tombola blijft een klassieker, maar de Belgische wet kadert ze in. Voor een lokale tombola zonder vergunning is de controle precies: de vereniging moet erkend zijn door het schepencollege (collège communal), de tombola is beperkt tot vier keer per jaar en dient een sociaal of liefdadig doel.

De grenzen uit het koninklijk besluit van 13 september 2023 zijn:

  • maximaal 5 euro per lot;
  • maximaal 1.000 loten;
  • prijzen in natura met een handelswaarde van maximaal 500 euro;
  • minstens 70 procent van de opbrengst voor het liefdadige doel.

Daarboven is de toelating van de gemeente nodig. Een tombola die online wordt verkocht, valt onder een aparte vergunning van de Nationale Loterij: start ze niet op je donatiepagina zonder het te vragen.

Idee 4: solidaire wenskaarten en kerstpakketten

Solidaire wenskaarten zijn geschikt voor bedrijven die liever een gift doen dan kaarten versturen. Een solidair kerstpakket vraagt dan weer logistiek: inkopen, inpakken, uitdelen.

Reken op drie tot vijf weken voor die twee formules. Ze bereiken vooral je directe netwerk, dus vraag de deelnemers om hun e-mailadres, zodat je hen daarna kunt bedanken en op de hoogte houden.

Idee 5: de collecte op straat of aan huis

Een collecte aan huis vraagt een voorafgaande toelating: die van het schepencollege voor één gemeente, van de provincieraad voor meerdere gemeenten van een provincie, van de Koning voor meerdere provincies. De collector moet een kopie van die toelating bij zich hebben. Deze regel komt uit het koninklijk besluit van 22 september 1823, zoals de stad Namen (Namur) het toepast.

Namen vraagt bijvoorbeeld een vzw die minstens vijf jaar bestaat en haar jaarrekeningen van de laatste twee jaar. Voor de straat hebben we geen bevestigde regel: vraag het aan je gemeente, die een eigen politiereglement kan hebben.

Idee 6: de online kerstactie

Een donatiepagina, een e-mail aan je donateurs en een bericht op sociale media volstaan voor een volledige actie. Dit is de formule die het minste vrijwilligers en het minste toelatingen vraagt.

Ga er voor inzamelmails van uit dat vooraf toestemming nodig is, met een uitschrijflink in elk bericht. Twijfel je over een concreet geval, dan is de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA, in het Frans APD) de instantie om te raadplegen.

Idee 7: de digitale kerstbeleving

Een digitale beleving maakt van elke gift een zichtbaar element en blijft online na de grote dag. Ze legt zich over elk idee hierboven heen: de markt, het concert of de tombola verwijzen ernaar door.

Zo doe je het met WeGlow.world

Met WeGlow.world maak je een donatiepagina in drie stappen: bedrag, gegevens, overzicht. Ze aanvaardt eenmalige en maandelijkse giften, elk met eigen bedragen en omschrijvingen, en ze werkt ook op je telefoon. Voornaam en e-mailadres worden gevraagd, zodat je elke donateur kunt bedanken.

Je supporters kunnen ook hun eigen actiepagina starten: je netwerk wordt een team van inzamelaars. Je kunt een bedanktekst schrijven die na elke gift wordt verstuurd. Start gratis met een account op WeGlow.world.

Vier kerstbelevingen zijn in ontwikkeling. Ze blijven een concept tot de officiële lancering, plan er dus niets op voor het bevestigd is:

  • Glow Room: een 3D-woonkamer met een kerstboom, waar elke gift een versiering wordt;
  • Sterrenhemel: elke gift wordt een ster, en je vliegt van ster naar ster;
  • Pakjeserf: je kiest de setting (bos, dorp, bevroren meer, hut, bibliotheek) en vliegt naar het volgende cadeau;
  • Kaartenmuur: enveloppen aan een touw, waarbij elke kaart een postzegel is.

Het fiscaal attest: beloof het niet lichtzinnig

Volgens de FOD Financiën bedraagt de belastingvermindering 30 procent voor giften gedaan sinds 1 januari 2025, met een minimum van 40 euro per jaar en per instelling. Alleen erkende instellingen of instellingen die in de wet genoemd worden, leveren het attest af. Een niet-erkende vzw kan er geen afleveren.

Collectieve inzamelingen, lidgelden en giften met tegenprestatie geven geen recht op het attest. Een kerstgift moet vóór 31 december betaald zijn om voor dat jaar te tellen: dat is een logische afleiding uit de jaarlijkse regel, die we niet als officiële tekst voorstellen. Het rijksregisternummer wordt alleen gevraagd om het attest af te leveren.

Veelgestelde vragen

De korte antwoorden op de vragen die vzw's zich voor kerst het vaakst stellen.

Welke kerstactie vraagt het minste werk?

De online actie: een donatiepagina en een e-mail aan je contacten. Er is geen locatie, geen kraam en geen vrijwilligers ter plaatse nodig. Ze staat in enkele dagen online.

Mag een vzw een kersttombola organiseren?

Ja, als ze erkend is door het schepencollege en binnen de grenzen van de wet blijft: 5 euro per lot, 1.000 loten, 500 euro aan prijzen, vier keer per jaar. Daarboven is de toelating van de gemeente nodig. Online is een vergunning van de Nationale Loterij nodig.

Krijgen mijn donateurs een belastingvermindering?

Alleen als je vereniging erkend is door de FOD Financiën en de gift 40 euro per jaar bereikt. De vermindering bedraagt dan 30 procent. Zonder erkenning beloof je beter niets.

Mag ik aan huis of op straat collecteren?

Aan huis is de voorafgaande toelating van de gemeente, de provincie of de Koning nodig, naargelang de omvang van de collecte. Voor de straat vraag je het aan je gemeente: we hebben geen bevestigde regel.

Mag ik mijn donateurs voor kerst mailen?

Ga ervan uit dat hun toestemming nodig is, met een uitschrijflink in elke e-mail. Twijfel je, vraag het dan aan de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Met WeGlow.world verzamel je het e-mailadres bij de gift.

Bronnen

Artikels