Kerstmarkt voor een goed doel in België: stand of markt

Een stand of kerstmarkt voor een goed doel in België: gemeente, tombola, fiscaal attest, planning van zes weken en een online inzamelactie erbij.

In het kort Begin voor een kerstmarkt voor een goed doel in België bij de gemeente: standplaats, elektriciteit en politiereglement hangen ervan af. Een tombola zonder vergunning blijft beperkt tot 5 euro per lot en 1.000 loten. Verkoop op een stand geeft geen recht op een fiscaal attest. Reken op zes weken en een online donatiepagina.

dit artikel beschrijft de regels in België.

Een kerststand houdt een vereniging een paar dagen in beeld en maakt haar zichtbaar in de buurt. Zo kies je je formule, ga je bij de gemeente na wat er moet worden nagekeken en zet je de actie online voort, zonder te beloven wat de wet niet bevestigt.

Stand of volledige markt: welke formule kies je?

Een stand op een bestaande markt vraagt weinig logistiek: de gemeente of organisator regelt de plek en jij brengt het team mee. Een volledige markt geeft meer zichtbaarheid, maar vraagt standhouders, veiligheid en een verzekering.

  • Stand: 5 tot 10 vrijwilligers in beurtrol, een tafel, een kassa en twee of drie blikvangers.
  • Markt van de vzw: 10 tot 20 standhouders, een zaal of binnenplaats, drie of vier uur open.
  • Kleine verkoop in je eigen lokaal: het eenvoudigst, handig om te testen voor je groter mikt.

Wil je andere formules vergelijken, lees dan onze ideeën voor een kerstactie van een vereniging in België.

Welke toelating vraag je aan de gemeente?

Er bestaat geen centrale regel voor kerstmarkten: standplaats, tafel en elektriciteit worden per gemeente geregeld, als gebruik van het openbaar domein. Neem enkele weken voor de datum contact op met de bevoegde dienst van je gemeente.

Op de openbare weg past de gemeente haar politiereglement toe. In Namen bijvoorbeeld vraag je het gebruik van de openbare ruimte apart aan. Bij jou kan het anders zijn: vraag schriftelijk wat voor jouw stand geldt.

Wil je ook huis aan huis inzamelen, dan is dat een ander kader. Een koninklijk besluit van 1823 voorziet in een voorafgaande toelating van het gemeentecollege (collège communal), en de inzamelaar moet daarvan een kopie kunnen tonen. Namen vraagt onder meer een vzw die al minstens vijf jaar bestaat, het doel van de inzameling en de jaarrekeningen van de laatste twee jaar.

Mag je een tombola houden op je stand?

Ja, maar binnen strikte grenzen. Zonder vergunning mag een vereniging die door het gemeentecollege is erkend tot vier tombola's per jaar organiseren, binnen de gemeente, voor een sociaal of liefdadig doel.

  • Maximaal 5 euro per lot en 1.000 loten per tombola.
  • Enkel prijzen in natura, met een handelswaarde van maximaal 500 euro, geschonken prijzen inbegrepen.
  • Minstens 70 procent van de opbrengst voor het doel, hoogstens 30 procent voor de kosten.

Voorbij die grenzen is de toelating van het gemeentecollege nodig. Loten online of in meerdere provincies verkopen valt onder de Nationale Loterij: reken op minstens 13 weken voor de aankondiging. Wat de gemeente vraagt om een vereniging te "erkennen", verschilt, en we kunnen dat niet bevestigen voor jouw gemeente. Vermijd ook de "kerstbingo": bingo valt onder de Kansspelcommissie.

Wat verkoop je, en hoe zit het met het fiscaal voordeel?

Wat op een stand wordt verkocht (koekjes, kaarsen, kaarten) is een aankoop met tegenprestatie: dat geeft geen recht op een fiscaal attest. Alleen zuivere giften, zonder tegenprestatie, kunnen er een opleveren, en alleen als je vereniging erkend is.

Voor de gevers van een erkende vereniging bedraagt de belastingvermindering 30 procent van het bedrag op het attest voor giften sinds 1 januari 2025 (voordien 45 procent). Het minimum is 40 euro per jaar en per instelling, en de gift moet uiterlijk op 31 december betaald zijn om voor dat jaar te tellen (afgeleid uit de jaarregel: bevestig dat bij FOD Financiën). Collectieve inzamelingen, lidgelden met tegenprestatie en giften die naar andere organisaties doorgaan, geven geen recht op het attest.

Weet je vereniging niet zeker of ze erkend is? Beloof dan niets: vraag het aan FOD Financiën. Over het jaarlijkse plafond van de aftrekbare gift staan op de officiële pagina's uiteenlopende cijfers, dus laten we het weg.

Een planning van zes weken

Zes weken volstaan voor een stand, acht tot tien voor een volledige markt. Hier een realistische kalender, aan te passen aan je team.

  1. Zes weken vooraf: datum, doel en budget vastleggen en de gemeente schrijven.
  2. Vier weken vooraf: 5 tot 10 vrijwilligers zoeken, prijzen en producten regelen.
  3. Drie weken vooraf: de donatiepagina publiceren en je contacten verwittigen, met hun toestemming.
  4. Een week vooraf: de opbouw repeteren, kassa en wisselgeld voorzien.
  5. Na het evenement: binnen twee dagen bedanken, het totaal bekendmaken en in maart of april de attesten versturen als je er recht op hebt.

Voor de stappen in detail volg je onze gids over een kerstactie organiseren in België.

Zo doe je het met WeGlow.world

Een markt duurt een namiddag, maar je steun is verspreid. Met een online donatiepagina kunnen ook wie niet kon komen meedoen, en kunnen je bezoekers hun gebaar verlengen. WeGlow.world helpt je ze op te zetten in drie stappen: bedrag, gegevens, overzicht. Ze neemt eenmalige en maandelijkse giften aan, werkt op de telefoon en laat zich makkelijk delen.

Je supporters kunnen ook een eigen actiepagina voor je markt starten: een vrijwilliger, een handelaar of een klas zamelt voor jou in bij zijn omgeving. Je kunt een bedanktekst opslaan die na elke gift wordt verstuurd. Is je vereniging erkend, dan verstuur je de fiscale attesten met één klik naar alle betrokken gevers. Je start gratis, met een account op weglow.world.

Voor de feestelijke kant werken we aan vier kerstervaringen, tot de officiële lancering nog een concept. In de Kaartenmuur wordt elke gift een kaart met een postzegel, aan een envelop op een touw. In de Glow Room, een 3D-woonkamer, voegt elke gift een versiering toe aan de kerstboom. Ontdek ook de Sterrenhemel en het Pakjeserf op het kerstportaal. Klaar om te starten? Maak je account aan, of neem contact op met het team.

Veelgestelde vragen

Vijf vragen komen het vaakst terug bij verenigingen die een kerststand of kerstmarkt voorbereiden.

Heb je een toelating nodig voor een kerststand?

Voor kerstmarkten bestaat geen centrale regel: standplaats en elektriciteit worden per gemeente geregeld. Vraag je gemeente enkele weken voor de datum schriftelijk wat voor jouw stand geldt.

Mag een kersttombola zonder aanvraag?

Ja, voor een vereniging die door het gemeentecollege is erkend, binnen deze grenzen: 5 euro per lot, 1.000 loten, prijzen in natura van maximaal 500 euro, minstens 70 procent voor het doel, vier keer per jaar. Daarbuiten vraag je de toelating van het gemeentecollege.

Geeft de winst van een stand recht op een fiscaal attest?

Nee, een verkoop is een aankoop met tegenprestatie en de opbrengst van een collectieve inzameling geeft geen recht op het attest. Alleen een individuele gift zonder tegenprestatie van minstens 40 euro per jaar aan een erkende instelling geeft de vermindering van 30 procent.

Mag ik online loten verkopen?

Zonder akkoord van de Nationale Loterij laat je het best na: online verkoop valt onder een apart stelsel, met een dossier dat minstens 13 weken voor de aankondiging moet worden ingediend. Voor een buurtstand blijf je ter plaatse, met papieren loten.

Mag ik mijn donateurs mailen om de markt aan te kondigen?

Ga ervan uit dat je voor elke fondsenwervende mail vooraf toestemming nodig hebt, met een afmeldlink in elk bericht. De uitzondering van de "soft opt-in" hangt samen met de verkoop van een product of dienst: we konden niet bevestigen dat een gift daaronder valt.

Bronnen

Artikels