Tombola en loterij voor je kerstactie in België: de regels

Wat mag je zonder toelating bij een kersttombola in België, wanneer vraag je de gemeente en wanneer vragen online loten een aparte toelating?

In het kort Een kersttombola van een erkende vereniging mag in België zonder toelating, binnen harde grenzen: maximaal 5 euro per lot, 1.000 loten en 500 euro aan prijzen in natura. Daarboven vraag je toelating aan de gemeente. Online loten verkopen vraagt mogelijk een aparte toelating van de Nationale Loterij. Wat niet vaststaat, vraag je aan je gemeente.

Een tombola brengt sfeer op elke kerstactie, maar het is ook het onderdeel waar verenigingen het vaakst tegen een regel aanlopen. Hieronder staat wat bevestigd is, wat niet, en in welke week je wat regelt. De grenzen gelden federaal, dus in Vlaanderen, Wallonië en Brussel.

Wat mag je zonder toelating?

Een lokale tombola voor een sociaal of liefdadig doel mag zonder toelating, als je vereniging erkend is door het college van burgemeester en schepenen. Je mag dit maximaal vier keer per jaar doen, op gemeentelijk niveau, en je blijft binnen de grenzen van het koninklijk besluit van 13 september 2023.

Maximaal 5 euro per lot.
Maximaal 1.000 loten per tombola.
Alleen prijzen in natura, met een handelswaarde van maximaal 500 euro, gesponsorde prijzen inbegrepen.
Maximaal 30 procent van de opbrengst mag naar uitgaven, minstens 70 procent gaat naar het doel.

Concreet: bij 1.000 loten van 5 euro haal je hoogstens 5.000 euro op, waarvan minstens 3.500 euro naar je doel gaat. Een tombola op je kerstmarkt past hier makkelijk in, zie het artikel over de kerstmarkt voor het goede doel.

Wat betekent "erkend door het college"?

Die erkenning is de eerste voorwaarde, en precies hier verschilt het per gemeente. Welke criteria een gemeente gebruikt, staat niet vast. Vraag bij je gemeente of je vereniging als erkend geldt en welk formulier ze gebruiken, ruim voor je loten bestelt of prijzen vraagt.

Wanneer heb je toelating nodig?

Wil je boven die grenzen uit, bijvoorbeeld duurdere loten, meer dan 1.000 loten of prijzen van meer dan 500 euro, dan vraag je toelating aan het college van burgemeester en schepenen. Dat geldt voor tombola's voor liefdadigheid, nijverheid, kunst of openbaar nut.

Een provincie in Vlaanderen publiceert als voorbeeld deze voorwaarden: een vzw of instelling van openbaar nut waarvan de statuten minstens 5 jaar geleden in het Staatsblad verschenen. Je voegt je statuten, de jaarrekeningen van twee jaar en de identificatie van de organisatoren toe. Verkoop je loten in meerdere gemeenten van één provincie, dan beslist de provincie, en dan reken je op minstens een maand vooraf. Over meerdere provincies beslist het federale ministerie van Binnenlandse Zaken.

Dit is een Vlaamse bron. De Waalse en Brusselse praktijk is niet apart nagelezen, dus vraag het aan je eigen gemeente.

Waarom zijn online loten anders?

Een tombola over meerdere provincies of via online middelen kan onder de Nationale Loterij vallen. Dat is een aparte aanvraag, met strengere voorwaarden dan een lokale tombola. Een webshop met loten schuif je dus niet zomaar onder de gemeentelijke regeling.

Volgens het koninklijk besluit van 18 december 2023 gelden onder meer deze voorwaarden:

Je bent een privaatrechtelijke rechtspersoon van minstens 5 jaar.
Minstens 60 procent van de opbrengst gaat naar het goede doel.
De prijzenwaarde is maximaal 40 procent van de loten en je biedt enkel prijzen in natura.
Een lot kost tussen 0,05 en 20 euro en de tombola loopt maximaal 12 maanden.
De trekking gebeurt in België onder toezicht van een gerechtsdeurwaarder.
Er mogen geen minderjarigen deelnemen.
Je dient de aanvraag minstens 13 weken voor de aankondiging in.

Dat laatste is bepalend voor je planning. Wie in november denkt aan online loten voor Kerstmis, is te laat. Het koninklijk besluit zegt niets over een tombola op een donatiepagina via een webshop. Behandel online loten daarom als vergunningsplichtig tot een juridische bron het tegendeel zegt.

Wat is niet bevestigd?

Een aantal punten staat niet op een officiële pagina die we konden lezen. Voor elk daarvan is het antwoord: vraag het aan je gemeente.

Welke criteria je moet halen om als vereniging erkend te zijn door het college.
Of de Waalse en Brusselse gemeenten dezelfde formulieren en termijnen gebruiken als de Vlaamse voorbeelden.
Of je een stand op de openbare weg of een kerstmarkt zonder gemeentelijke toestemming mag uitbaten.

Een kerstbingo is een aparte valkuil. Volgens het Waalse gemeentenverbond valt bingo onder de Kansspelcommissie, niet onder de gemeente. Kies je een bingo, vraag het dan eerst na bij de Kansspelcommissie.

Wat regel je in welke week?

Reken je planning terug vanaf je actiedatum. Voor een lokale tombola ben je met 6 weken ruim op tijd. Voor online loten begin je al in de zomer. Het algemene draaiboek vind je in het draaiboek voor een kerstactie.

Week 1 tot 2: vraag je gemeente of je erkend bent en of je onder de grenzen blijft. Vraag het schriftelijk.
Week 2 tot 3: vraag toelating aan als je boven de grenzen wilt, met statuten en jaarrekeningen erbij.
Week 3 tot 4: zoek prijzen in natura en tel hun handelswaarde op, sponsors inbegrepen. Blijf onder 500 euro.
Week 5: druk of nummer de loten, maximaal 1.000, en spreek af wie ze verkoopt.
Week 6: trek de winnaars publiek en noteer de uitgaven. Zo bewijs je dat minstens 70 procent naar het doel ging.

Voor online loten tel je 13 weken terug vanaf de aankondiging, en reken je daarbovenop de tijd van de trekking onder toezicht van een gerechtsdeurwaarder.

Zo doe je het met WeGlow.world

WeGlow.world verkoopt geen loten. Het helpt je wel met het deel dat bij elke kerstactie hoort: een donatiepagina in drie stappen, voor eenmalige en maandelijkse giften, die je ook op je telefoon deelt. Wie loten wil vermijden, kan een gift zonder kansspel kiezen.

Een voorbeeld is de Kaartenmuur, waar elke gift een kaart met postzegel aan een touw wordt. Dat is een gift met een boodschap, geen kans op een prijs. De vier kerstervaringen, waaronder de Kaartenmuur, zijn nog een concept tot de officiële lancering, dus plan er pas rond na bevestiging.

Supporters kunnen ook een eigen actiepagina starten voor jouw doel, en je schrijft zelf de bedanktekst die donateurs na hun gift ontvangen. Zo houd je je tombola lokaal en je online actie eenvoudig. Meer ideeën vind je in het artikel met kerstactie ideeën. Klaar om te starten? Maak je account aan.

Veelgestelde vragen

Mag ik zonder toelating een kersttombola houden?

Ja, als je vereniging erkend is door het college van burgemeester en schepenen en je binnen de grenzen blijft: maximaal vier keer per jaar, 5 euro per lot, 1.000 loten en 500 euro aan prijzen in natura. Daarboven vraag je toelating aan.

Mag ik geldprijzen uitdelen?

Niet bij een tombola zonder toelating. Het koninklijk besluit van 13 september 2023 laat daar alleen prijzen in natura toe. Ook voor de Nationale Loterij gelden alleen prijzen in natura.

Mag ik loten online verkopen?

Dat vraagt mogelijk een aanvraag bij de Nationale Loterij, minstens 13 weken voor de aankondiging. Een juridische bron die online loten op een donatiepagina toelaat zonder die toelating is niet gevonden, dus behandel ze als vergunningsplichtig.

Wat als mijn gemeente andere formulieren gebruikt?

De wet is federaal, maar de uitvoering ligt bij de gemeente. Formulieren, termijnen en de bevoegde dienst verschillen dus. Vraag het aan je gemeente welk formulier je nodig hebt en wanneer je het moet indienen.

Mogen minderjarigen een lot kopen?

Voor de lokale tombola zonder toelating is dat niet apart nagelezen, dus vraag het aan je gemeente. Bij een online tombola via de Nationale Loterij mogen er geen minderjarige deelnemers zijn.

Bronnen

Alles hieronder is gecontroleerd op 9 oktober 2026. Voor de koninklijke besluiten lazen we een spiegelsite, niet het Belgisch Staatsblad zelf.