Tombola en loterij bij je kerstactie in Zwitserland

Tombola, kleine loterij of groot spel: wat voor verenigingen in Zwitserland geldt, welke grenzen er zijn en waarom online verkochte loten niet kunnen.

In het kort Een tombola met voorwerpen als prijzen op een evenement met hoogstens CHF 50.000 aan loten is in Zwitserland vaak vergunningvrij, maar de kantons mogen strenger zijn. Een kleine loterij vraagt een kantonale vergunning. Loten via internet gelden als groot spel en vragen een vergunning van Gespa. Regel alles 6 weken vooraf met je kanton.

Dit artikel beschrijft de regels in Zwitserland.

Drie wegen, drie regels

Het Geldspielgesetz (de federale wet op de geldspelen) maakt onderscheid naar omvang en verkoopweg. De tombola op een evenement, de kleine loterij en het grote spel hebben elk eigen voorwaarden. Welke weg bij jouw kerstactie past, hangt af van de prijzen, de totale lotensom en de plaats van de lotenverkoop.

Dit artikel is onderzoek, geen juridisch advies. We lazen het Geldspielgesetz (BGS) en de Geldspielverordnung (VGS, de uitvoeringsverordening) op 9 oktober 2026. Of ze sinds de stand van september 2023 respectievelijk januari 2024 nog gewijzigd zijn, bevestigden we niet. Controleer de actuele tekst voor je laat drukken.

De tombola op het evenement: vaak zonder vergunning

De wet kent een uitzondering voor tombola's. Ze geldt voor kleine loterijen op een amusementsevenement waarbij uitsluitend voorwerpen als prijs worden verloot. Uitgifte van de loten, trekking en prijsuitreiking moeten rechtstreeks met het evenement samenhangen. De som van alle inzetten mag bij een tombola hoogstens CHF 50.000 bedragen.

Dat past bij de adventsbazaar, de kerstmarkt of de verenigingsavond. Typisch is een tafel met geschonken prijzen, een lot van CHF 2 en de trekking diezelfde avond. Wie de loten weken vooraf op andere plaatsen verkoopt, verlaat het enge kader van deze uitzondering.

Opgelet: de kantons mogen strenger zijn

Artikel 41 BGS laat de kantons toe extra eisen te stellen of kleine spelen helemaal te verbieden. In de praktijk geldt dus een kantonaal regime, ook al ligt de federale grens op CHF 50.000.

Twee voorbeelden die we lazen. In het kanton Freiburg heeft een tombola binnen de grens geen vergunning nodig, maar wel een melding aan het Oberamt (de prefectuur). Wordt ze deels buiten het evenement verkocht, dan is een vergunning nodig. In het kanton St.Gallen zijn tombola's met uitsluitend voorwerpen als prijs en een plansom tot CHF 50.000 in de regel vergunningvrij. Vergunningplichtig blijven tombola's daarboven en alle kleine loterijen met geldprijzen.

Voor de overige kantons controleerden we de regels niet. Vraag het de kantonale toezichthouder voor geldspelen, en wel voor je de loten laat drukken.

De kleine loterij: kantonale vergunning

Verloot je geldprijzen, verkoop je loten buiten het evenement of overschrijd je de tombolagrens, dan spreken we van een kleine loterij. Je hebt dan de vergunning nodig van de kantonale toezichts- en uitvoeringsinstantie.

  • De organisator is een rechtspersoon naar Zwitsers recht, dus een vereniging of een stichting. Een buitenlandse vereniging voldoet daar niet aan.
  • Een lot kost hoogstens CHF 10, de som van alle inzetten hoogstens CHF 100.000.
  • De winsten bedragen minstens 50 procent van de maximale inzetsom, en elk tiende lot wint.
  • De netto-opbrengst gaat volledig naar goede doelen, het winstplan staat vooraf vast.
  • Hoogstens twee kleine loterijen per organisator en per jaar.

Voor een evenement van bovenregionaal belang ligt de grens op CHF 500.000. Na afloop van de loterij dien je binnen drie maanden een verslag in over het verloop en het gebruik van de opbrengst.

Loten via internet: een groot spel

Een loterij die online of tussen kantons wordt gehouden, is geen klein spel meer maar een groot spel. Daarvoor is een vergunning van de intercantonale instantie Gespa nodig. Gespa schrijft zelf dat grote loterijen in Zwitserland door Swisslos en de Loterie Romande worden aangeboden.

Het kanton St.Gallen noemt online gehouden kleine spelen uitdrukkelijk verboden. Plan je tombola dus als actie ter plaatse met papieren loten en contant geld aan de kraam. En zet geen onlineverloting op het internet naar het model "Doneer en win". Of dat in een bepaald geval nog toegestaan zou zijn, vraag je aan Gespa.

Loten zijn geen giften

Wie een lot koopt, krijgt een winstkans en dus een tegenprestatie. Een officiële bron die dat voor loten uitdrukkelijk zegt, lazen we niet. Vraag de belastingdienst van je kanton voor je voor lotgeld een attest voor giften opstelt.

Hetzelfde geldt voor bonnen als prijs. Freiburg noemt winkelbonnen toegestaan, een andere aanwijzing ziet ze bij de vergunningvrije variant als kritisch. Vraag het je kanton.

Zo doe je het met WeGlow.world

De tombola blijft op het evenement, de gift loopt er online naast. Als je vereniging op WeGlow.world staat, richt je een donatiepagina in drie stappen in: bedrag, gegevens, samenvatting. Giften zijn eenmalig of maandelijks mogelijk, de pagina werkt op mobiel. Gratis starten met een account.

Wie een winstkans wil vervangen, kan donateurs een beleving bieden. De kerstervaringen zijn een concept tot de officiële lancering. In de Sterrenhemel wordt elke gift een ster en vlieg je van ster naar ster. Aan de Kaartenmuur hangt elke kaart als postzegel aan een touw. Beide zijn een gift, geen lot.

Supporters kunnen bovendien een eigen actiepagina starten. Wie de tombola op de bazaar bemant, kan zo tegelijk giften inzamelen. Bedank met een tekst die je op de pagina bewaart. Een bedankje na het evenement kost je 10 minuten en blijft bij.

Het tijdschema in 6 weken

  1. Week 6: vraag je kanton of een tombola vergunningvrij is en of een melding nodig is.
  2. Week 5: leg evenement en plaats vast, bereken lotensom en prijs, vraag zo nodig een vergunning aan.
  3. Week 4 en 3: vraag voorwerpen als prijs aan bij lokale bedrijven.
  4. Week 2: laat loten drukken, brief de helpers, bereid de kas voor.
  5. Week 1: bouw de kraam op en plan trekking en prijsuitreiking op het evenement.

Meer over de totale planning lees je in Weihnachtsaktion planen in der Schweiz. Ideeën voor het kader staan in Weihnachtsaktion Ideen für Vereine in der Schweiz, en het digitale deel beschrijft Online Weihnachtsaktion in der Schweiz.

Veelgestelde vragen

De vijf vragen die verenigingen in Zwitserland het vaakst stellen voor een tombola, met korte antwoorden en de aanwijzing waar het kanton het laatste woord heeft.

Heb ik voor de tombola een vergunning nodig?

Volgens de federale wet vaak niet, als alleen voorwerpen als prijs worden verloot, het evenement er rechtstreeks bij hoort en de lotensom hoogstens CHF 50.000 bedraagt. Kantons zoals Freiburg eisen wel een melding of een vergunning. Vraag het je kanton.

Hoe duur mag een lot bij de kleine loterij zijn?

Hoogstens CHF 10 per lot. De som van alle inzetten mag niet hoger zijn dan CHF 100.000, bij bovenregionale evenementen CHF 500.000.

Mag ik loten online verkopen?

Nee, niet als kleine loterij. Online verkochte loten gelden als groot spel en vragen een vergunning van Gespa. Plan de tombola ter plaatse.

Hoeveel loterijen mag mijn vereniging per jaar houden?

Hoogstens twee kleine loterijen per organisator en per jaar. De regel geldt voor vergunningplichtige kleine loterijen, niet voor de enge tombolauitzondering.

Kan een buitenlandse vereniging in Zwitserland een kleine loterij houden?

De wet eist een rechtspersoon naar Zwitsers recht. Een buitenlandse vereniging voldoet daar niet aan. Vraag de kantonale instantie naar de mogelijkheden.

Bronnen

Klaar voor je donatiepagina? Gratis starten met een account of neem contact op.

Artikels