Kerstactie-ideeën voor je Zwitserse organisatie

Markt, adventsvenster, kaarsen dopen, Guetzli of concert: vijf ideeën voor je kerstactie in Zwitserland, met de regels voor tombola en collecte.

In het kort Vijf ideeën dragen een Zwitserse kerstactie: kerstmarkt, adventsvenster, kaarsen dopen, Guetzli (Zwitsers kerstkoekje) en concert. De volgorde telt: vraag eerst aan gemeente en kanton wat mag, plan dan pas. De regels voor markten, tombola en collectes verschillen per kanton, en een donatiepagina verlengt elke actie voorbij het evenement.

Dit artikel beschrijft de regels in Zwitserland.

Dit artikel is een oriëntatie en geen juridisch advies. Waar we iets niet zeker konden bevestigen, noemen we de instantie die je kunt vragen.

Kerstactie in Zwitserland: wat telt eerst

Zwitserland heeft 26 kantons, en bijna alles wat een actie op straat raakt, regelt het kanton of de gemeente. Pas na het antwoord ter plaatse loont het om een idee te kiezen.

Reken op 6 weken voorbereiding, bij een markt in een grotere stad eerder meer. De stad Bern noemt voor kerstmarktkramen 30 april als sluitingsdatum voor aanmelding. Of jouw gemeente even vroeg is, weten we niet, dus vraag het in het voorjaar of de zomer. Een uitgebreide gids vind je in het artikel Kerstactie plannen in Zwitserland.

Idee 1: kraam op de kerstmarkt

Een kraam van je vereniging op de lokale kerstmarkt geeft zichtbaarheid en gesprekken. Je kunt zelfgemaakte spullen, kaarsen, Guetzli of glühwein verkopen, en een collectebus of QR-code leidt naar de donatiepagina.

Markten zijn zaak van de gemeente, elk met een eigen reglement. De stad Bern behandelt standaanvragen via de lokale politie voor handel en bedrijven, met een officieel formulier. Voor eten en drank kan een extra vergunning nodig zijn: in Fribourg een Patent K, als de plek geen horecavergunning heeft. Voor andere kantons is niets bevestigd, vraag het de gemeente.

Idee 2: adventsvenster

Bij het adventsvenster versiert elke avond in december een ander huis of een andere groep een venster. 24 vensters vormen samen een levendige wijkkalender.

Open het venster met een kort verhaal uit je werk en een verwijzing naar de donatiepagina. Staan er gasten voor je venster, verzamel dan met een bus of een QR-code. Staat het venster op openbaar terrein, zoals een plein of trottoir, dan kan een vergunning van de gemeente nodig zijn. Vraag het na voor je uitnodigingen verspreidt.

Idee 3: kaarsen dopen

Kaarsen dopen is een meedoe-actie: gezinnen dopen tegen een bijdrage hun eigen kaars, en jij legt ondertussen uit waarvoor de opbrengst dient. Dat past in een schoolgebouw, parochiezaal of verenigingslokaal.

Reken op een vast verloop: was, lonten en toezicht bij de warmtebron vragen meerdere helpers, plan 5 tot 10 mensen in. Leg vooraf een richtprijs vast en zeg duidelijk dat een deel van de bijdrage de materiaalkosten dekt. Wie meer wil geven, vindt de link naar de donatiepagina op een bordje.

Idee 4: Guetzli verkopen

Guetzli zijn de eenvoudigste kerstactie: leden bakken, jij verpakt zakjes en verkoopt ze op de markt, voor de kerk of op kantoor.

Zoek vooraf uit waar je mag verkopen. Op privéterrein, in je eigen lokaal of op een bestaand evenement heb je meestal minder nodig dan op straat. De precieze voorschriften voor de verkoop van zelfgebakken waar hebben we niet nagekeken, vraag er de gemeente of de voedselinspectie van je kanton naar.

Idee 5: benefietconcert

Een kerstconcert met een lokaal koor, een muziekvereniging of een schoolklas vult kerken en zalen. De toegang kan gratis zijn met een collecte aan de uitgang, of met een ticketprijs.

In het kanton Genève zijn collectes bij eigen evenementen van de organisatie vrijgesteld van het vergunningsregime. Voor Zürich geldt een vergunningsplicht bij direct donateurscontact in het openbaar. Voor andere kantons is niets bevestigd. Vraag het aan de bevoegde dienst van je kanton.

Tombola: alleen met de regels

Een tombola brengt veel plezier en veel inkomsten op, maar ook verplichtingen. De Geldspielgesetz (federale wet op geldspelen) regelt loterijen in heel Zwitserland, de kantons voeren ze uit en mogen strenger zijn.

Volgens wet en verordening zijn kleine tombola's bij een amusementsevenement met uitsluitend prijzen in natura vrijgesteld van vergunning, als de som van alle inzetten maximaal CHF 50.000 bedraagt. De loten moeten in direct verband met het evenement verkocht en getrokken worden. De kantons mogen extra eisen stellen: Fribourg vraagt een melding aan het Oberamt (districtsbestuur), St.Gallen noemt tombola's zonder geldprijzen doorgaans vergunningvrij. Online loten verkopen is geen kleine loterij meer. Het volledige overzicht vind je in het artikel Tombola voor de kerstactie in Zwitserland.

Samen laten werken: donatiepagina en actiepagina's

Elk idee werkt langer als het leidt naar een plek waar je later nog kunt doneren. Met WeGlow.world zet je daarvoor een donatiepagina op in drie stappen: bedrag, persoonlijke gegevens, samenvatting.

Eenmalige en maandelijkse giften zijn mogelijk, telkens met eigen bedragen en labels zoals "Een warme Znüni" (een warm tussendoortje). De pagina werkt op de smartphone. Gevraagd worden voornaam en e-mail, anoniem geven kan. Zet je een bedanktekst klaar, dan gaat na een gift een bedankmail uit.

Supporters kunnen bovendien een eigen actiepagina voor je campagne starten, bijvoorbeeld de groep die Guetzli bakt. Gratis starten kan met een account via aanmelden bij WeGlow.world. Over betalingen of beschikbaarheid in Zwitserland doen we hier geen uitspraak, check dat rechtstreeks bij ons via contact. Meer daarover in het artikel Online kerstactie in Zwitserland.

Zo doe je het met WeGlow.world

WeGlow.world werkt aan vier digitale kerstervaringen. Het is een concept tot de officiële lancering, dat zeggen we eerlijk. Twee passen goed bij jouw evenementen.

In de Glow Room wordt elke gift een versiering aan de boom in een 3D-woonkamer. In de Sterrenhemel wordt elke gift een ster en vlieg je van ster naar ster. Daar past het adventsvenster bij, venster na venster.

Belastingaftrek en fiscaal attest

Giften aan organisaties met zetel in Zwitserland die vrijgesteld zijn wegens openbare of algemeen nuttige doelen, zijn aftrekbaar bij de directe federale belasting. Voorwaarde: minstens CHF 100 in het belastingjaar, hoogstens 20 procent van het inkomen na aftrekken.

Het is een aftrek van het inkomen en geen vast percentage terug, het voordeel hangt af van het belastingtarief. De kantons bepalen hun grenzen zelf, bevestigd zijn ons alleen Zürich en St.Gallen met elk CHF 100 en 20 procent. Een aankoop aan de kraam is geen gift, bij tombolaloten vraag je het aan de belastingadministratie. Wie de gift in de aangifte opvoert, hoort een bewijs te hebben met naam van de organisatie, bedrag en jaar. Wat jouw kanton aanvaardt, vraag je aan de belastingadministratie.

E-mail en privacy bij de opvolging

Wie na het evenement e-mails naar donateurs stuurt, heeft vooraf best toestemming. De Zwitserse wet tegen oneerlijke concurrentie vraagt bij massareclame toestemming, een correcte afzender en een eenvoudige, gratis afmelding.

Of een goed doel daaronder valt en of de uitzondering voor bestaande klanten bij giften geldt, is niet bevestigd. Ga uit van toestemming die nodig is. Informeer op de donatiepagina wie de gegevens verwerkt en waarvoor (art. 19 DSG, de Zwitserse privacywet). Bevoegd is de Eidgenössischer Datenschutz- und Öffentlichkeitsbeauftragte (federale privacytoezichthouder).

Veelgestelde vragen

Vijf vragen die Zwitserse verenigingen vaak stellen over kerstacties.

Heb ik een vergunning nodig voor de kerstmarkt?

Meestal wel, want markten zijn zaak van de gemeente met een eigen reglement. De stad Bern noemt 30 april als uiterste aanmelddatum. Vraag je gemeente vroeg naar de termijnen.

Mag ik een tombola houden zonder vergunning?

Onder strikte voorwaarden wel: alleen prijzen in natura, bij een amusementsevenement en met inzetten van maximaal CHF 50.000. De kantons mogen strenger zijn, in Fribourg is bijvoorbeeld een melding nodig.

Kan ik online loten verkopen?

Nee, niet als kleine loterij. Online loterijen gelden als grote spelen en vragen een vergunning van de interkantonale autoriteit Gespa. In de praktijk zijn ze voorbehouden aan Swisslos en de Loterie Romande.

Zijn giften fiscaal aftrekbaar?

Bij de federale belasting vanaf CHF 100 per jaar tot 20 procent van het inkomen, als de organisatie haar zetel in Zwitserland heeft en vrijgesteld is. De kantonale grenzen verschillen, vraag het je belastingadministratie.

Mag ik op straat collecteren voor de vereniging?

Dat regelt het kanton. In Zürich is een vergunning nodig voor direct donateurscontact, in Genève een voorafgaande goedkeuring minstens een maand voor de start. Vraag het aan de dienst van je kanton.

Bronnen

Alle bronnen zijn gecontroleerd op 9 oktober 2026.